بانک جهانی پیش‌بینی کرده است عرضه جهانی نفت در سال 2026 با کاهش 5٫2 درصدی روبه‌رو شود؛ افتی که به‌جز دوران همه‌گیری کرونا، در بیش از چهار دهه گذشته بی‌سابقه بوده است. اختلال در تولید نفت خاورمیانه و کاهش ذخایر جهانی، نگرانی‌ها درباره امنیت انرژی را افزایش داده و پیش‌بینی میانگین قیمت نفت برنت را به 91 دلار در هر بشکه رسانده است. بانک جهانی هشدار می‌دهد تشدید درگیری‌ها می‌تواند قیمت نفت را در سال 2027 تا میانگین 105 دلار افزایش دهد.
به گزارش سایت بازار طلا، بانک جهانی در تازه‌ترین گزارش چشم‌انداز بازارهای کالایی خود، نسبت به کاهش کم‌سابقه عرضه نفت و افزایش آسیب‌پذیری بازار جهانی انرژی هشدار داده است. طبق این گزارش که 28 اکتبر 2026 منتشر شد، پیش‌بینی می‌شود تولید جهانی نفت در سال جاری میلادی 5٫2 درصد کاهش پیدا کند؛ افتی که به‌جز رکود ناشی از همه‌گیری کرونا در سال 2020، بزرگ‌ترین کاهش سالانه در بیش از 40 سال گذشته خواهد بود.
درگیری‌های نظامی در خاورمیانه و اختلال در عرضه انرژی از مهم‌ترین عوامل این وضعیت به شمار می‌روند. کاهش تولید، برداشت از ذخایر نفتی و نگرانی درباره اختلالات جدید باعث شده‌اند چشم‌انداز بازار نفت با ابهام بیشتری همراه شود.
چرا تولید جهانی نفت با افت شدیدی روبه‌رو شده است؟
بر اساس ارزیابی بانک جهانی، درگیری‌ها در خاورمیانه باعث اختلال گسترده در عرضه نفت شده‌اند. این شرایط نه‌تنها میزان تولید را تحت فشار قرار داده، بلکه کشورهای مصرف‌کننده را به استفاده بیشتر از ذخایر نفتی وادار کرده است.
بانک جهانی پیش‌بینی می‌کند عرضه جهانی نفت در سال 2026 حدود 5٫2 درصد کاهش یابد. این میزان افت تولید در شرایطی رخ می‌دهد که بازار انرژی پیش از این نیز با تنش‌های ژئوپلیتیکی و نگرانی درباره امنیت مسیرهای انتقال نفت روبه‌رو بوده است.
کاهش عرضه از آن جهت اهمیت دارد که امکان جبران اختلالات تازه را محدود می‌کند. اگر تولیدکنندگان نتوانند نفت کافی وارد بازار کنند، کشورهایی که به واردات انرژی وابسته‌اند با هزینه‌های بیشتری روبه‌رو خواهند شد.
قیمت نفت برنت در سال 2026 به کجا می‌رسد؟
بانک جهانی پیش‌بینی کرده است میانگین قیمت نفت برنت در سال 2026 به 91 دلار برای هر بشکه برسد. این در حالی است که میانگین قیمت این شاخص در سال 2025 حدود 69 دلار بوده است. افزایش قیمت نفت در شرایطی پیش‌بینی می‌شود که رشد هزینه انرژی می‌تواند بر قیمت حمل‌ونقل، تولید کالاها و فعالیت صنایع مختلف اثر بگذارد.
همچنین بانک جهانی انتظار دارد قیمت انرژی در مجموع سال 2026 حدود 32 درصد افزایش پیدا کند. این رشد می‌تواند فشار تورمی را در اقتصادهای مختلف تشدید کند؛ به‌خصوص در کشورهایی که بخش بزرگی از نیاز انرژی خود را از واردات تأمین می‌کنند.
چرا مصرف جهانی نفت نیز کاهش پیدا می‌کند؟
کاهش تولید تنها تغییر مهم بازار نفت نیست. بانک جهانی پیش‌بینی کرده است مصرف جهانی نفت در سال 2026 حدود 2٫5 درصد کاهش یابد. بالا رفتن قیمت سوخت، محدودیت دسترسی به عرضه و افزایش استفاده از انرژی برق از عوامل مؤثر بر کاهش مصرف معرفی شده‌اند. تغییر الگوی مصرف انرژی، به‌ویژه در چین، نیز در این روند نقش دارد.
با وجود افت تقاضا، برآورد بانک جهانی نشان می‌دهد عرضه نفت همچنان کمتر از میزان مصرف خواهد بود. این اختلاف می‌تواند برداشت از ذخایر نفتی را ادامه‌دار کند و بازار را در برابر اختلالات بعدی آسیب‌پذیرتر سازد.
کاهش ذخایر نفتی چه خطری برای اقتصاد جهان دارد؟
ذخایر نفتی به کشورها کمک می‌کنند در زمان اختلال تولید یا انتقال نفت، بخشی از نیاز خود را تأمین کنند. اما وقتی استفاده از این ذخایر افزایش پیدا کند، توان مقابله با بحران‌های احتمالی آینده کاهش می‌یابد. بانک جهانی هشدار داده است که کاهش موجودی انبارهای نفتی، بازار را در برابر شوک‌های تازه عرضه حساس‌تر کرده است.
در چنین شرایطی، حتی اختلال محدود در یک مسیر انتقال یا تأسیسات مهم تولید نفت می‌تواند واکنش شدیدتری در بازار ایجاد کند؛ زیرا ظرفیت جبران کمبود نسبت به شرایط عادی کمتر شده است.
آیا قیمت نفت در سال 2027 کاهش پیدا می‌کند؟
طبق سناریوی پایه بانک جهانی، میانگین قیمت نفت برنت در سال 2027 به حدود 79 دلار در هر بشکه کاهش خواهد یافت. این پیش‌بینی بر این فرض استوار است که شرایط عرضه به‌تدریج بهبود پیدا کند و تنش‌های مؤثر بر بازار انرژی تشدید نشوند.
بااین‌حال، بانک جهانی سناریوی پرریسک‌تری نیز مطرح کرده است. اگر درگیری‌ها در خاورمیانه گسترش پیدا کند و آسیب به زیرساخت‌های نفتی روسیه ادامه یابد، میانگین قیمت نفت برنت در سال 2027 ممکن است به 105 دلار در هر بشکه برسد. بنابراین رقم 105 دلار یک پیش‌بینی قطعی نیست، بلکه نشان‌دهنده پیامد احتمالی تشدید بحران‌های عرضه انرژی است.
افزایش قیمت نفت چه تأثیری بر تورم جهانی خواهد داشت؟
بالا رفتن قیمت نفت معمولاً هزینه تولید و حمل‌ونقل را افزایش می‌دهد. این مسئله می‌تواند به رشد قیمت کالاها و خدمات منجر شود و کنترل تورم را برای بانک‌های مرکزی دشوارتر کند. طبق پیش‌بینی بانک جهانی، شاخص قیمت کالاهای اساسی در سال 2026 در مجموع 23 درصد افزایش خواهد یافت. همچنین رشد قیمت انرژی و اختلال در حمل‌ونقل و عرضه مواد اولیه می‌تواند بر بازار مواد غذایی نیز فشار وارد کند. در چنین شرایطی، تصمیم بانک‌های مرکزی درباره نرخ بهره اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا آن‌ها باید میان مهار تورم و حمایت از رشد اقتصادی تعادل برقرار کنند.
چشم‌انداز بازار نفت و اقتصاد جهانی
گزارش تازه بانک جهانی نشان می‌دهد بازار انرژی در سال 2026 با یکی از جدی‌ترین اختلالات عرضه چند دهه اخیر روبه‌رو شده است. کاهش تولید جهانی، افت ذخایر و تداوم تنش‌های منطقه‌ای از مهم‌ترین عواملی هستند که آینده قیمت نفت را تحت تأثیر قرار می‌دهند. اگر شرایط عرضه در سال آینده بهبود پیدا کند، امکان تعدیل قیمت نفت وجود دارد. اما تشدید درگیری‌ها و بروز اختلالات تازه می‌تواند هزینه انرژی را برای مدت بیشتری بالا نگه دارد.
برای اقتصاد ایران نیز تغییرات بازار جهانی نفت اهمیت دارد؛ زیرا قیمت و شرایط فروش نفت می‌توانند بر درآمدهای ارزی و انتظارات اقتصادی اثر بگذارند. بااین‌حال، تأثیر نهایی این تحولات به میزان صادرات، هزینه‌های فروش و سایر شرایط اقتصادی کشور بستگی خواهد داشت.
منبع : بازار طلا
